Na początku kilka słów wyjaśniających tytuł wystawy. Transfiguracja oznacza przeobrażenie , przekształcenie. W tym przypadku tytuł pisany jest z rozdzieleniem słów trans i figuracje. Oznacza to położenie akcentu na znaczenie słowa trans – stanu zbliżonego do snu, stanu somnambulicznego, uniesienia, lub zachwytu w powiązaniu z wyobrażeniem postaci w sposób metaforyczny. Słowo figuracje pochodzi od słów figura, figuralny, tu oznacza swobodne przekształcenie. Inspiracją do przygotowania tej wystawy były marzenia senne. Sen jest odmiennym stanem świadomości, który kryje wiele tajemnic i sam w sobie także jest wielką tajemnicą. Czy to jest dla nas jakaś informacja? Może sen jest pomostem zawieszonym pomiędzy przeszłością a przyszłością? Obrazy senne albo zostają zakodowane w naszej pamięci, albo „ulatniają się\", ale czasem wracają. W snach ujawnia się pewien obraz świata, który zależy od wielu procesów poznawczych. Postacie, sytuacje, wydarzenia napotkane w rzeczywistości i te oglądane na tysiącach fotografii, w telewizji i publikacjach tkwią gdzieś w podświadomości i wracają do nas w snach. Niekiedy zacierają się granice między jawą a snem, teraźniejszością a przeszłością, światem realnym i światem wyobraźni. Z czasem powstaje pewnego rodzaju déjà vu lub urojone wrażenie niemal fizycznego postrzegania tych zjawisk - to twórczość naszej podświadomości. A może wynika to z naszej potrzeby przedarcia się przez ten racjonalny schemat postrzegania i dotarcia do innej rzeczywistości? Sen ukazuje świat w nieco abstrakcyjnym, nierealnym wymiarze. Wydaje się, jak mówi Ionescu być „świetlistą oczywistością”. Dostrzegli to już surrealiści, gdy w 1924 roku André Breton w \"Manifeście surrealizmu\" sformułował po raz pierwszy idee nowego kierunku, surrealizmu. Przedmiotem zainteresowania surrealistów były zjawiska manifestujące się w snach hipnotycznych, w stanach maniakalnych i psychopatycznych a freudowska analiza snów stała się kryterium ich twórczości. Wpływ surrealizmu nie ograniczał się do tradycyjnych sztuk plastycznych, jego poetyka i obrazowanie przeniknęły do filmu, scenografii, ilustracji , a także do fotografii. Fotografia w powszechnym przekonaniu będąca odbiciem rzeczywistości stała się w ujęciu surrealistów środkiem do ich wizjonerskich interpretacji doświadczeń onirycznych i zjawisk przeżywanych na jawie. Czynili to nie tylko przez stosowanie różnych zabiegów technicznych, głównie fotomontażu, ale też nadawanie dokumentalnym fotografiom nowych znaczeń. Do kręgu fotografów powiązanych z surrealizmem należy zaliczyć m.in. : Man Raya, Hansa Belmera, Raoula Ubaca, Herberta Bayera. Wpływ surrealizmu, może czasem niezbyt jednoznaczny, ale jest widoczny także w twórczości wielu innych fotografów XX w. takich, jak Bill Brandt, Philippe Halsman, Duane Michals, Raph Gibson. Z pewnością można wymienić więcej fotografów, w których twórczości można napotkać wpływy lub elementy surrealizmu. Wymieniłem jedynie kilku ogólnie znanych. Liczba ich z pewnością rośnie z uwagi na nowe narzędzie jakim jest komputer i fotografia cyfrowa. Wystawa „Trans-Figuracje”, której podtytuł brzmi „Między jawą a snem” jest projekcją obrazu z pogranicza dwóch światów: realnego oraz nierzeczywistego tak, jak stykiem dwu rzeczywistości jest marzenie senne. Fotografie prezentowane na wystawie są odejściem od rzeczywistości zarejestrowanej na fotografii, rzeczywistości odbitki fotograficznej w stronę autorskiej, subiektywnej kreacji. Są próbą wyobrażenia innej rzeczywistości, opartej wprawdzie na fotografii jako odbiciu świata fizycznie realnego, która jednakże przez komputerową interwencję staje rzeczywistością iluzyjną, wirtualną a może transcendentną. Parafrazując słowa Gibsona, który powiedział: Kamera wprowadziła mnie w nowy wymiar, do wyrażenia całkiem nowego odczucia. Moje obrazy otrzymały jakiś zdecydowanie surrealistyczny posmak. Nie pojmuję jakie to wszystko ma znaczenie, ale obserwuję to dalej. Z czasem będzie to dla mnie jasne, że ja fotografowałem jakiś senny stan.” mogę powiedzieć – Komputer i jego oprogramowanie wprowadziły mnie w całkiem nowy wymiar , umożliwiły wyrażenia wizji spoza realnego świata. Zenon Harasym.